काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो युद्धजन्य तनावका कारण अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता बढेको छ। यसले कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढाएको छ भने लगानीकर्ताहरू सुरक्षित मानिने मुद्रातर्फ आकर्षित हुँदा अमेरिकी डलर बलियो बनेको छ।
सोमबार एसियाली बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल करिब १२० डलर नजिक पुगेको थियो। तर, जी–७ का अर्थमन्त्रीहरूले आपतकालीन तेल भण्डारबाट आपूर्ति बढाउने सम्भावनाबारे छलफल गरेको खबर बाहिरिएपछि मूल्यमा केही गिरावट आएको थियो। तेलको मूल्य वृद्धि भएपछि अन्य प्रमुख मुद्राहरूमा दबाब परेको छ। युरो, स्टर्लिङ पाउन्ड र अस्ट्रेलियन डलर करिब ०।६–०।७ प्रतिशतसम्म कमजोर भएका छन्। अमेरिका ऊर्जा निर्यात गर्ने मुलुक भएकाले लगानीकर्ताहरूले अमेरिकी डलरलाई अझ सुरक्षित विकल्पका रूपमा हेरिरहेका छन्।
बजार विश्लेषकहरूका अनुसार, ऊर्जा मूल्यमा आएको वृद्धि विश्वव्यापी मुद्रास्फीति बढाउने र आर्थिक वृद्धिलाई सुस्त पार्ने जोखिम बोकेको छ। यही कारण, लगानीकर्ताहरू जोखिमपूर्ण सम्पत्तिभन्दा सुरक्षित मुद्रामा लगानी गर्न चाहना देखाइरहेका छन्। विशेष गरी तेल र ग्यास आयातमा निर्भर हुने एसियाली मुलुकहरू ऊर्जा संकटबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ। यसैबीच, इरानले आफ्नो कठोर अडान कायम राख्दै उत्तराधिकारी घोषणा गरेको र ओमान खाडी आसपासको जलमार्गमा आक्रमण जारी राखेको समाचार सार्वजनिक भएको छ। उक्त जलमार्गमार्फत विश्वको करिब २० प्रतिशत इन्धन आपूर्ति हुने भएकाले तनाव बढ्दा ऊर्जा बजारमा दबाब थपिएको छ।
कतारका ऊर्जा मन्त्रीले पनि खाडी क्षेत्रका उत्पादकहरूले तेल निर्यात घटाउने वा रोक्ने सम्भावना रहेको चेतावनी दिएका छन्। यस्तो अवस्था आएमा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १५० डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। ऊर्जा मूल्यमा आएको तीव्र वृद्धिले विश्वव्यापी महँगी बढाउने र आर्थिक गतिविधिमा असर पार्ने जोखिम बढाएको छ। यसले केन्द्रीय बैंकहरूलाई ब्याजदर घटाउन कठिनाई हुने संकेत पनि दिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार, आगामी साताहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय बजार अझ अस्थिर र चुनौतीपूर्ण बन्ने संभावना देखिएको छ।
