काठमाडौं । इरानले खाडी क्षेत्रमा जारी युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकाले पठाएको प्रस्तावमाथि अध्ययन भइरहेको जनाएको छ, तर तत्काल वार्तामा बस्ने कुनै योजना नरहेको स्पष्ट पारेको छ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अरघचीका अनुसार प्रस्ताव उच्च तहमा विचाराधीन भए पनि प्रत्यक्ष संवादको सम्भावना हाललाई अस्वीकार गरिएको छ। उनले मध्यस्थमार्फत सन्देश आदानप्रदान भइरहे पनि त्यसलाई औपचारिक वार्ताका रूपमा लिन नमिल्ने बताएका छन्।
रोयटर्सका अनुसार इरानको पछिल्लो धारणा यसअघिको पूर्ण अस्वीकारभन्दा केही नरम देखिएको छ, जसले आफ्ना सर्त पूरा भए वार्ताको सम्भावना खुला राखेको संकेत गर्छ। राज्य टेलिभिजनसँग कुरा गर्दै अरघचीले इरान दीर्घकालीन युद्ध नचाहने तर स्थायी समाधान आफ्नै सर्तमा खोज्ने पक्षमा रहेको बताए। ‘इरान युद्ध चाहँदैन, तर दिगो समाधान चाहन्छ,’ उनले भने।
इरानले सम्भावित युद्धविराम सम्झौतामा लेबनानलाई पनि समेट्नुपर्ने अडान राखेको छ। रोयटर्सका अनुसार अमेरिकाले पठाएको प्रस्तावमा युरेनियम संवर्धन रोक्ने, उच्च समृद्ध युरेनियम भण्डार हटाउने, ब्यालिस्टिक मिसाइल कार्यक्रम सीमित गर्ने तथा क्षेत्रीय सहयोगीलाई दिइने समर्थन घटाउने विषय समेटिएका छन्। उता अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानी नेतृत्व वार्तामा संलग्न रहेको दाबी गरेका छन्। उनले इरान सम्झौता गर्न इच्छुक भए पनि आन्तरिक दबाबका कारण खुला रूपमा नबोलिरहेको बताएका छन्।
अमेरिका र इजरायलको आक्रमणपछि पश्चिम एसियामा सुरु भएको द्वन्द्व चौथो हप्तामा पुगेको छ। यसले होर्मुज जलडमरू हुँदै हुने अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा अवरोध ल्याउनुका साथै ऊर्जा बजारमा असर पारेको छ।
इरानले जवाफी कारबाहीस्वरूप खाडी क्षेत्रमा अमेरिकी र इजरायली लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरेको जनाएको छ। ऊर्जा पूर्वाधारमा क्षति र जलमार्गमा अवरोधका कारण तेलको मूल्य वृद्धि भएको छ, जसले विश्व अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ।
