काठमाडौं । शेर्पा समुदायले नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने ग्याल्पो ल्होसार आज (बुधबार) देशभर विभिन्न धार्मिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम गरी हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ ।
हिमाली क्षेत्रदेखि काठमाडौं उपत्यकासम्म फैलिएका शेर्पा बस्तीहरूमा बिहानैदेखि घरआँगन तथा सार्वजनिक स्थलहरूको सरसफाइ गर्ने, गुम्बा पुगेर पूजाआराधना गर्ने र एकआपसमा शुभकामना साटासाट गर्ने गतिविधि भइरहेको छ । ‘ल्हो’ को अर्थ वर्ष र ‘सार’ को अर्थ नयाँ हुने भएकाले ल्होसार शेर्पा समुदायको प्रमुख तथा विशेष पर्वका रूपमा चिनिन्छ । यस पर्वलाई नयाँ वर्षको सुरुआतको प्रतीक मान्दै विगतका दुःखकष्ट बिर्सेर सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गरिन्छ ।
महायान बौद्ध परम्पराअनुसार चन्द्रमासमा आधारित फागुन शुक्लपक्ष प्रतिपदादेखि नयाँ वर्ष प्रारम्भ हुने विश्वासका साथ ग्याल्पो ल्होसार मनाउने गरिन्छ ।
ल्होसारको अवसरमा गाउँघर, बाटोघाटो तथा पानीका स्रोतहरू सफा गर्ने परम्परा पनि रहिआएको छ । सरसफाइलाई शारीरिक स्वच्छतासँगै मानसिक तथा आध्यात्मिक शुद्धीकरणको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ । पुराना अशुभ प्रभाव हटाई सकारात्मक ऊर्जा सहित नयाँ वर्षको स्वागत गर्ने विश्वास समुदायमा कायम छ ।
यस दिन नौ प्रकारका अन्न मिसाएर बनाइने परम्परागत परिकार ‘गुथुक’ विशेष रूपमा तयार गरिन्छ । गुथुकलाई पारिवारिक एकताको प्रतीक मानिन्छ । परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा भेला भई गुथुक सेवन गर्दै आगामी वर्ष सुखद् रहोस् भन्ने कामना गर्ने चलन छ ।
यस्तै, खाप्से र डेशिलजस्ता परिकार तयार गरी पाहुनाको सत्कार गर्ने परम्परा पनि छ । घरमा आउने आफन्त तथा छिमेकीलाई परिकार खुवाउँदै शुभकामना आदानप्रदान गर्दा सामाजिक सम्बन्ध अझ सुदृढ हुने विश्वास गरिन्छ ।
पर्वको अवसरमा विभिन्न गुम्बाहरूमा विशेष पूजा तथा धार्मिक अनुष्ठान आयोजना गरिएका छन् । धर्मगुरु तथा लामाबाट आशीर्वाद लिने, दीप प्रज्वलन गर्ने तथा शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने प्रचलन छ । काठमाडौंको बौद्ध, स्वयम्भू र जोरपाटीलगायत स्थानका गुम्बासँगै सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु, सोलुखुम्बु तथा संखुवासभाका धार्मिक स्थलहरूमा बिहानैदेखि श्रद्धालुहरूको उपस्थिति देखिएको छ ।
सांस्कृतिक रूपमा स्याब्रु नृत्य ल्होसारको प्रमुख आकर्षण मानिन्छ । परम्परागत पोशाकमा सजिएका युवायुवतीले सामूहिक रूपमा प्रस्तुत गर्ने स्याब्रु नृत्यले पर्वको उल्लास झल्काउँछ । तुङ्गना (डम्याङ) को मधुर धुनमा प्रस्तुत गरिने नृत्य तथा सामूहिक गायनले वातावरणलाई थप रमाइलो बनाएको छ ।
देशका विभिन्न स्थानमा शेर्पा संघसंस्थाहरूले औपचारिक कार्यक्रमसमेत आयोजना गरेका छन् । सांस्कृतिक प्रस्तुति, सम्मान कार्यक्रम, शुभकामना आदानप्रदान तथा सामूहिक भोजनको व्यवस्था गरिएको छ । काठमाडौं उपत्यकासहित ललितपुर, भक्तपुर, सोलुखुम्बु, दोलखा, रामेछाप, संखुवासभा र ताप्लेजुङका शेर्पा बस्तीहरूमा ल्होसारको उत्सवमय माहोल छाएको छ ।
ग्याल्पो ल्होसारलाई पर्व मात्र नभई शेर्पा समुदायको पहिचान, परम्परा र सामुदायिक एकताको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ । यस पर्वले परिवार, मित्रता र समाजबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउने विश्वास छ । नयाँ वर्षसँगै नयाँ आशा, उत्साह र सकारात्मक सन्देश लिएर अघि बढ्ने प्रेरणा ल्होसारले दिने गरेको छ ।
शेर्पा समुदायले मनाउने ग्याल्पो ल्होसारले नेपालको बहुजातीय तथा बहुसांस्कृतिक पहिचानलाई थप बलियो बनाएको मानिन्छ । विविध संस्कृतिको सम्मान र सहअस्तित्वको सन्देश बोकेको यो पर्व देशभर उल्लासपूर्वक मनाइँदैछ । पर्वका अवसरमा सरकारले बुधबार सार्वजनिक बिदासमेत दिएको छ ।
