घण्टी बोकेर मत माग्ने अभियान अब बन्द

काठमाडौंमा चुनावी माहोल तातिँदै जाँदा निर्वाचन प्रचारको शैलीमा पनि परिवर्तन देखिन थालेको छ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा निर्वाचन आयोग नेपालले प्रचारप्रसारलाई थप व्यवस्थित र सुरक्षित बनाउन नयाँ कडाइ लागू गरेको छ। अब राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारहरूले प्रचारका क्रममा धातु, काठ वा अन्य कडा सामग्रीबाट बनेका चुनाव चिह्न बोकेर हिँड्न वा सार्वजनिक रूपमा प्रदर्शन गर्न पाउने छैनन्। आयोगले यस्तो अभ्यासबारे विभिन्न गुनासो प्राप्त भएपछि निर्णय लिएको जनाएको छ। आयोगको निष्कर्ष अनुसार यस्ता भौतिक सामग्री प्रयोग गर्दा सार्वजनिक शान्ति तथा सुरक्षामा जोखिम बढ्न सक्ने देखिएको छ। त्यसैले चुनावी गतिविधि मर्यादित र सुरक्षित बनाउने उद्देश्यले प्रचार सामग्रीको प्रयोगमा स्पष्ट सीमा तोकिएको हो। निर्वाचन आयोगका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ ले तोकेको मापदण्डभित्र रहेर मात्र दलका झण्डा र चुनाव चिह्न प्रयोग गर्न पाइनेछ। कपडा, तुल, फ्लेक्स वा कागजमा छापिएका प्रतीक भने प्रयोग गर्न अनुमति रहनेछ। आयोगले मापदण्डविपरीत सामग्री प्रयोग गरे आचारसंहिता उल्लङ्घन मानिने र आवश्यक कारबाही गरिने चेतावनी पनि दिएको छ। यस निर्णयसँगै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले प्रचारका क्रममा अपनाउँदै आएको ‘घण्टी बजाउँदै भोट माग्ने’ शैली अब प्रयोग गर्न नपाउने भएको छ। रास्वपाका उम्मेदवारहरूले यसअघि आफ्नो चुनाव चिह्नलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्न घण्टी बजाउने अभ्यास गर्दै आएका थिए। आयोगले सबै राजनीतिक दल र उम्मेदवारलाई आचारसंहिताको पूर्ण पालना गर्न आग्रह गर्दै स्वच्छ, मर्यादित र सुरक्षित निर्वाचन वातावरण निर्माणका लागि यस्तो व्यवस्था आवश्यक भएको जनाएको छ। चुनाव नजिकिँदै जाँदा प्रचार शैली पनि अब नियमभित्रै सीमित हुने संकेत देखिएको छ।काठमाडौंमा चुनावी माहोल तातिँदै जाँदा निर्वाचन प्रचारको शैलीमा पनि परिवर्तन देखिन थालेको छ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा निर्वाचन आयोग नेपालले प्रचारप्रसारलाई थप व्यवस्थित र सुरक्षित बनाउन नयाँ कडाइ लागू गरेको छ। अब राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारहरूले प्रचारका क्रममा धातु, काठ वा अन्य कडा सामग्रीबाट बनेका चुनाव चिह्न बोकेर हिँड्न वा सार्वजनिक रूपमा प्रदर्शन गर्न पाउने छैनन्। आयोगले यस्तो अभ्यासबारे विभिन्न गुनासो प्राप्त भएपछि निर्णय लिएको जनाएको छ। आयोगको निष्कर्ष अनुसार यस्ता भौतिक सामग्री प्रयोग गर्दा सार्वजनिक शान्ति तथा सुरक्षामा जोखिम बढ्न सक्ने देखिएको छ। त्यसैले चुनावी गतिविधि मर्यादित र सुरक्षित बनाउने उद्देश्यले प्रचार सामग्रीको प्रयोगमा स्पष्ट सीमा तोकिएको हो। निर्वाचन आयोगका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ ले तोकेको मापदण्डभित्र रहेर मात्र दलका झण्डा र चुनाव चिह्न प्रयोग गर्न पाइनेछ। कपडा, तुल, फ्लेक्स वा कागजमा छापिएका प्रतीक भने प्रयोग गर्न अनुमति रहनेछ। आयोगले मापदण्डविपरीत सामग्री प्रयोग गरे आचारसंहिता उल्लङ्घन मानिने र आवश्यक कारबाही गरिने चेतावनी पनि दिएको छ। यस निर्णयसँगै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले प्रचारका क्रममा अपनाउँदै आएको ‘घण्टी बजाउँदै भोट माग्ने’ शैली अब प्रयोग गर्न नपाउने भएको छ। रास्वपाका उम्मेदवारहरूले यसअघि आफ्नो चुनाव चिह्नलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्न घण्टी बजाउने अभ्यास गर्दै आएका थिए। आयोगले सबै राजनीतिक दल र उम्मेदवारलाई आचारसंहिताको पूर्ण पालना गर्न आग्रह गर्दै स्वच्छ, मर्यादित र सुरक्षित निर्वाचन वातावरण निर्माणका लागि यस्तो व्यवस्था आवश्यक भएको जनाएको छ। चुनाव नजिकिँदै जाँदा प्रचार शैली पनि अब नियमभित्रै सीमित हुने संकेत देखिएको छ।