काठमाडौं, जेठ १५ । नेपालमा निरङ्कुश राजतन्त्रको अन्त्य भई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना भएको ऐतिहासिक दिनको स्मरणमा आज देशभर १९औँ गणतन्त्र दिवस विविध कार्यक्रमका साथ भव्य रूपमा मनाइँदै छ ।
वि.सं. २०६५ साल जेठ १५ गते निर्वाचित पहिलो संविधानसभाको पहिलो बैठकले २४० वर्ष लामो शाहवंशीय राजतन्त्रको अन्त्य गर्दै नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेको थियो । तत्कालीन सात राजनीतिक दलको शान्तिपूर्ण जनआन्दोलन र नेकपा (माओवादी) को सशस्त्र सङ्घर्षको बलमा स्थापित गणतन्त्रले नेपाली जनतालाई नागरिक सर्वोच्चताको अनुभूति दिलाएको ऐतिहासिक दिनका रूपमा यस दिवसलाई हरेक वर्ष मनाइँदै आएको छ ।
गणतन्त्र दिवस मूल समारोह समितिको आयोजनामा आज काठमाडौंस्थित सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा विशेष समारोह हुँदैछ । समारोहमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख, राष्ट्रियसभाका अध्यक्षलगायत उच्च पदस्थ व्यक्तित्वहरूको सहभागिता रहने कार्यक्रम छ । सो अवसरमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलद्वारा मार्चपास्ट, सांस्कृतिक झाँकी तथा विशेष प्रदर्शन प्रस्तुत गरिनेछ ।
दिवसका अवसरमा लोकतन्त्र स्थापनाका लागि आफ्नो जीवन उत्सर्ग गर्ने सहिदहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिएको छ । साथै लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा योगदान पुर्याउने अग्रजहरूको संघर्ष, त्याग र बलिदानको स्मरण गर्दै देशभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरिएका छन् ।
गणतन्त्र केवल राजनीतिक व्यवस्था मात्र नभई नागरिक अधिकार, समावेशिता, सामाजिक न्याय र लोकतान्त्रिक मूल्यको संस्थागत अभ्यास भएको व्यवस्था मानिन्छ । संविधानमार्फत शिक्षा, स्वास्थ्य, सामाजिक सुरक्षा तथा समानुपातिक समावेशी सहभागिताजस्ता अधिकार सुनिश्चित गरिनु गणतन्त्रको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ ।
गणतन्त्र स्थापना भएको १८ वर्ष पूरा गरी १९औँ वर्षमा प्रवेश गरिरहँदा अब नागरिकका अपेक्षा आर्थिक समृद्धि, सुशासन र जीवनस्तर सुधारतर्फ केन्द्रित भएका छन् । राजनीतिक उपलब्धिसँगै उत्पादन वृद्धि, रोजगारी सिर्जना, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र प्रभावकारी सेवा प्रवाहमार्फत जनताले गणतन्त्रको वास्तविक अनुभूति गर्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्नु आजको मुख्य चुनौती रहेको राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।
राष्ट्र निर्माण, लोकतान्त्रिक सुदृढीकरण र समृद्ध नेपालको आकांक्षासहित आज देशभर गणतन्त्र दिवस उल्लासपूर्वक मनाइँदै छ ।
